พุทธ
ในอยุธยา

๑นิยาม

๒วัดเป็นกลไกของรัฐ

๓ทำไมพุทธ + พราหมณ์ต้องอยู่ด้วยกัน

พุทธเป็นศาสนาของ "คน" — คำสอนเรื่องการพ้นทุกข์ ส่วนพราหมณ์เป็นพิธีกรรมของ "รัฐ" — พิธีบรมราชาภิเษก พิธีพืชมงคล พิธีถือน้ำ ราชสำนักอยุธยาใช้ทั้งคู่อย่างชาญฉลาด — พุทธให้ความชอบธรรมในระดับศีลธรรม พราหมณ์ให้ความขลังในระดับพิธี

๔ตาฝรั่งในอยุธยา

บันทึกของชาวยุโรปในอยุธยา (Simon de la Loubère, Nicolas Gervaise, Engelbert Kaempfer) เห็นไทยในมุมที่ไทยมองไม่เห็น: วัดมีมากกว่าบ้าน, คนเข้าวัดทุกวัน, เสียภาษีเป็นค่าทำบุญ เหล่านี้คือสิ่งที่ฝรั่งบันทึก

หนึ่งในข้อสังเกตสำคัญ: ในอยุธยา พระเป็นชนชั้นที่อ่านออกเขียนได้ — ขณะที่ขุนนางหลายคนพึ่งพระในการอ่านเอกสาร

๕มรดกที่อยู่ถึงวันนี้

— โครงสร้างพุทธไทยแบบสันยมัญฯ ที่ใช้พระ + ฆราวาส + กษัตริย์
— วัดที่ทำหน้าที่หลายอย่าง (ศาสนา + การศึกษา + พื้นที่สาธารณะ)
— พิธีกรรมราชสำนักที่ผสมพุทธ-พราหมณ์ ที่ใช้ในรัชกาลปัจจุบัน